| Melek balığı | 15. Kaplumbağa | |
| Ayı | 16. Köpek balığı | |
| Yengeç | 17. Kurbağa | |
| Kelebek | 18. Kobra | |
| Sülük | 19. Eşek arısı | 23. Kedi balığı |
| Denizanası | 20. Çakal | 24. Hamamböceği |
| ). Penguen | 21. Devekuşu | 25. Fok balığı |
| 1. Şahin | 22. Goril | 26 Tilki |
Bazıları yüzebilir, bazıları uçabilir ve diğerleri yürüyüp zıplayabilir, Büyük hayvanlar ve küçük Hayvanlar vardır. Her hayvanın kendi şekli ve disine has özellikleri vardir.
TÜR NEDİR?
Yukarıdaki örnekte iki hayvan aynını türdendir. Bunlar, 13 numaralı (kurt) ve 20 numaralı (çakal) olan vardır, ikisi de kurt türündendir. Fa kat nasıl emin olabiliriz? iki hayvanın aynı türden olduğunu hangi kurala göre söyleyebiliriz.
Bu çok zor bir sorudur ve bugün ne kadar hâlâ tatmin edici bir cevap bulunamamıştır. Fakat, bütün jeologlar bütün hayvanların doğal gruplara ayrılabileceklerine inanıyorlar. Aynı türden iki hayvan, kar
şı cinsten oldukları zaman çiftleşe-bilirler ve çocuk doğurabilirler.
Bu tanım çoğu durumda geçerlidir. Fakat her durumda geçerli değildir. Örneğin, ayrı türlerden olan at ve eşeğin çiftleşmesinden katır çıkar. Bu durumda, türlerin hakkındaki bilimsel tanım geçerli olamıyor. Fakat biraz daha ileri gider sek, bu teori çok daha başarılı olur
Katır güçlü ve dayanıklı olmasına rağmen kısırdır (Çitleşemez). Bu nedenle, iki hayvan çiftleşebilir ve çocuk doğurabilirse ve yavruları da kısır değilse, aynı türdendir.
Kurt, İtalya'da lupo olarak bilinir. Fransa'da loup ve İspanya'da lo-bo. Fakat dünyadaki herkesin kurt kelimesini anlaması için, hayvanlar ve bitkiler dünyasındaki diğer şeyler gibi, kurta da uluslararası bir isim verilmiştir; canis lupus. Bu iki isim de Latince kelimeden gelmektedir ve bu isimler bütün dünya tarafından kabul edilmiş ve bilim alanında geçerli tek isimdir. Hayvanları iki Latin ismiyle çağırma fikri İsveçli büyük doğa bilimcisi Linnae-us tarafından ortaya atılmıştır. Hayvanları bu şekilde isimlendirme sistemi, 1758'den beri kullanılmaktadır ve bu sistem Systema Naturae kitabında açıklanmıştır.
Sistem ve kategoriler
Her hayvana iki isim verilmesi, eğlence değil çok büyük bir gereksinmeden dolayıdır: Türleri gruplama ve daha küçük kategorilere ayırmak için. Yani lupus (ikinci kelime), kurtun asıl ismidir ve bu isimin başında, Canis kelimesi vardır. Canis, bir çeşit, kurdun soya-dıdır. Çünkü bu isim birbirine benzeyen hayvanlara verilen genel isimdir. Örneğin, ev köpeği canis familiaris, çakal, canis latrans; dingo, canis dingo ve sırtlan, canis mesumelas'dır. Yani, lupus türü belirlerken (kurt), Canis (ilk harfi büyüktür) daha yüksek bir kategor iyi
kategoriyi gösterir; cins. Lİnneaus'un Systema Naturae adlı
kitabından dolayı, Systema isnl verilen karmaşık sıralama bilimi daha başka birçok kategori kulF;] nır. Büyüklük sırasına göre ani kategoriler: Tür, cins, aile, takırrl sınıf. Fakat aynı türden olanlar h«l zaman birbirleriyle aynı değildirlej
Bu durum, bu türden olanlarl farklı yer ve zamanlarda yaşam I larından dolayı ortaya çıkar (Hal van türleri bulundukları çevrejl uymaya çalışırlar). Bu nedeni* hayvan türleri daha küçük sınıflar! (alt türlere) ayrılır ve bu durumdl üçüncü bir Latin ismi koyulur. Cİ neğin insanın bilimsel ismi (Hom| sapiens, sapiens).
TÜRLERDEN KRALLIĞA
Aşağıdaki örneklerde daha yüksek
kategorilere çıktıkça (türlerden
krallığa) hayvanların birbirlerinden
daha farklılaştığı görülmektedir.
Türler
Birbirlerine benzeyen hayvanlar
aynı türdendiler ve bunlar başka türlerden bazı özellikleriyle ayrılırlar. Örneğin, kurt diğer benzer türlerden farklıdır. Çünkü, daha büyüktür, burnu uzundur, güçlü kafası vardır. Kalın bir kuyruğu vardır ve sarımsı kahverengi renklidir.
Cins
Türlerin en sunî kategorisi olan cins, birbirine benzeyen türlerden oluşmuştur. Kurtun içinde bulunduğu Canis türünde sekiz memeli vardır. (Köpek, çakal, sırtlan, din-go ve kurt).
sunî kategorisi olan î benzeyen türlerden Kurtun içinde bulun-üründe sekiz memeli ık, çakal, sırtlan, din-
Aile
Aynı cinsten oluşan gruplara aile denir. Genellikle aileye verilen isim, bu aileyi en iyi simgeleyen cinsin ismine 'idae', harfleri getirilerek oluşturulur. Bu nedenle kurtun bulunduğu aileye 'Canidae' denir.
Takım
| Sınıf, doğal ve sistematik bir kategoridir. Çünkü, bu gruba dahil |
Bu birbirleriyle ilişkili ailelerden oluşan bir gruptur ve türler gibi kesin bir kategori değildir. Örneğin, aşağıdaki örnekte, kurt, fok balığı ve diğer etobur memeliler gösterilmiştir ve bunlar Carnivores (etobur) takımına aittirler.
olanlar iyi tanımlanmış ve koli ayırdedilebilen hayvanlardır. £ lara örnek olarak mammalia ı meliler), aves (kuşlar) ve rer. (sürüngenler) verilebilir.
Filum
Bu tip çok büyük sistematik k goridir. Bu gruba ait olan sini daki türler farklıdır. Fakat yinı bazı ortak özellikleri vardır, bağlılık hayvanların anatomik pılarından doğmaktadır. Örne omurgalılar (omurga kemiği c lar) veya omurgasızlar.
Krallık
Bu en büyük sistematik kateç dir. Bütün yaşayan organizm iki krallığa ayrılırlar, hayvanla, bitkiler.
BELİRLEME
'Zoeloglar hayvanları evrim tarihlerine göre ve çeşitli iç ve dış etkenleri dikkate alarak sıralarlar. Fakat, Sıralama yaptıktan sonra, jeologların sorunu türleri tanımlanabilir Sapmak oldu. Sonsuz hayvan lisesine bakmak ve hepsinin özellik-<I>İ</I><I> </I>erine bakarak, gruplamak imkânsızdır, çünkü çok fazla hayvan var. Bir milyondan fazla tür biliniyor).
3u nedenle zoologlar ikiye ayıra ayıra, adım adım ilerleyerek türle-i tanımlamışlardır ve anahtarlar çı-«armışlardır. Bu nedenle bir haydanın hangi filuma ait olduğunu mnlamak için ikili anahtarlar vardır, puradan filumalar ayrıldıktan son-
ra sınıfı, buradan da takımı ve diğerlerini çıkardılar.
Bu tanımlamaların nasıl işlediğini anlamak için aşağıdaki örneğe bakın. Buradan, Panthera cinsine ait olan beş büyük kediyi ayırt etmek mümkündür. Örneğin bir aslanı ayırt etmeniz gerektiğini düşünün ve iki tanımı olan, birinci sayıdan başlayın: Düz veya desenli bir deri, doğru alternatifleri seçin, oklar sizi doğru isme götürecektir: Panthera leo.
Fakat, diğer tarafta, leoparı tanımlamak isteseydiniz daha uğraşmak zorunda kalacaktınız. İlk tanımla-
mayı seçtikten sonra (düz veya desenli olması) ikinci bir tanımı seçmek zorunda kalacaksınız: noktalı veya çizgili.
Leoparın derisinin noktalı olduğunu saptadıktan ve okları takip ettikten sonra, hayvanın noktalarının çok belirli olduğu ve hatta karnında bile (üç numaralı özellik çifti) noktaların bulunduğunu göreceksiniz. Aynı zamanda, en büyük noktalarının merkezinde bir işaret olmadığını (dördüncü özellik çifti) fark edeceksiniz. Bu noktada ok, başka bir özellik çiftini göstereceğine hayvanın ismini gösterir: Panthera pardüs.
Uzak geçmişte, bazı sürüngen çeşitleri sert iklime bugüne kadar, hayvan dünyasında eşi görülmemiş bir şekilde tepki gösterdiler. Vücut ısılarını yükselttiler. Bugün, bu eski türler dünyamızdan kayboldular. Fakat bunların ufakları kaldılar. Milyonlarca yıl önce yokolan bu eski sürüngenler Terapsidlerdir. 250.000.000 yit önce, üçüncü çağda dünyada çok yaygındılar.
PELİCOSAURUSTAN MEMELİLERE
Memeliler eski sürüngenlerin to runlardır. Bu sürüngenler Pelicosaurus ve Terapside grubundandı-lar. Bu, hayvan gruplarının özetidir.
Pelicosaurus: ilk çağın sonlarında yaşadı ve sırtında çok büyük bir kemik yapısı vardır.
Terapside: Genellikle ikinci çağın Terapside ilk yarısında yaşadılar. Bunlar büyük bir olasılıkla vücut ısılarını kontrol edebiliyorlardı. Memeliler: İkinci çağın ortalarına doğru ortaya çıktılar; vucüt ısıları- Memeli nı tamamen kontrol edebiliyorlardı. Bu durum; bu memelilerin, sıcaklık ve soğukluğa bakmaksızın bütün dünyaya yayılmalarına ve yaşayabilmelerine sebep oldu.
